الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
38
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
نبوده است تا شرح حال او را از كتاب خودش نقل كند به همين مناسبت آنچه مربوط به شرح حال صاحب رياض بوده از اجازه سيد عبد اللّه شوشترى استفاده كرده است . علامه مرعشى مد ظله العالى در اهميت رياض و موقعيت تحقيقى آن در زهر الرياض مرقوم مىدارد : از بهترين آثار و ارزندهترين كتابهاى ترجمه و شرح حال دانشوران هر ديار ، كتاب رياض العلماء و حياض الفضلاء است كه مؤلف ارجمندش ، آن را در اختيار مستفيدان و بهرهگيران از اين سنخ كتابها گذارده و در حقيقت منّتى بر ايشان نهاده است و كتاب رياض سرچشمه تشنهكامان و كعبهء قاصدان است كه مردم از اطراف و اكناف بهسوى آن هجوم مىآورند و عطش علمى خود را بر طرف مىسازند و مؤلفان توانا با همهء اطلاعاتى كه دارند از بهرهگيرى از آن بىنياز نمىباشند و از انديشههاى مؤلف عظيم آن استفاده و استمداد مىكنند و زبان من از اداى حق اين اثر ارزنده كوتاه است و به راستى بايد بگويم اين اثر گرانبها مشتمل بر فوائد بىشمارى است كه همانند آنها در كتابهاى ديگر ديده نمىشود به ويژه كه مؤلف بزرگوار آن در امانتدارى و ضبط و نقل اقوال ، كمال رعايت لازم و احتياط را كرده است . جناب آقا سيد احمد اشكورى نجفى كه از فضلاى معاصرند و پيش از اين هم نام برده شدند در مقدمه رياض مطبوع مىنويسد : مؤلف بزرگوار ، كتاب خود را به دو بخش متمايز از يكديگر و به ترتيب حروف الفبا تأليف كرده است . بخش اوّل آن ويژهء علماى خاصه و مشتمل بر احوال رجال شيعه امامى و آثار علميه و اجتماعيه ايشان مىباشد كه مؤلف به دست آورده است و بخش دوم آن مخصوص علماى عامه و آثار علمى و اجتماعى ايشان است و هريك از دو بخش به حسب تقسيمى كه مؤلف كرده ، در پنج جزء تدوين شده است .